کد خبر : 76328 تاریخ ثبت : 1395/9/11 06:38:58

دیدگاه امام رضا (علیه السلام) درباره غنا غنا

غنا عبارت از آوازی است که مشتمل بر ترجیح و صوت و طرب انگیز و متناسب با مجالس طرب باشد و موسیقی گاه بر غنا و گاه بر آلات موسیقی مانند: تار، سنتور، دف و غیره نیز اطلاق می شود. آنچه مسلّم است در بیان ها و فرمایش ها و نیز سیره ی عملی امام رضا (علیه السلام) نمی توان مطلبی یافت که حضرت بر این امر صحّه گذاشته باشد

به گزارش تنگستان نما، به نقل از توفارقان،آنچه مسلّم است در بیان ها و فرمایش ها و نیز سیره ی عملی امام رضا (علیه السلام) نمی توان مطلبی یافت که حضرت بر این امر صحّه گذاشته باشد، امّا در مقابل با عناوین «سماع»، «غنا»، «لهو» و «لغو» در احادیث موجود، از پرداختن به آن پرهیز داده است. چنانچه « محمد بن ابی عمار» روایت می کند که: از امام رضا (علیه السلام) سوال کردم از سماع، فرمود که: اهل حجاز در این باب رایی دارند و آن از قبیل باطل و لهو است؛ آیا نشنیده ای که خدای تعالی فرمود: « ... وَ إِذَا مَرُّوا بِاللَّغوِ مَرُّوا کِرَاما » (۱)یعنی بندگان خدا چون به لغو می گذرند (برخورد می کنند) خود را مکرّم و منزّه می دارند از آلوده شدن به آن لغو.» (۲)
امام (علیه السلام) در مذمّت پرداختن به این امر،بارها به قرآن و سخن پروردگار تکیه می کند؛ نکته ای که به نظر می رسد تغییر ناپذیری این حکم را تاکید کرده باشد؛ چنانچه در روایت دیگری که از ایشان بیان شده است آمده است: امام رضا (علیه السلام) به نقل از جدّ بزرگوارشان، فرمودند: از امام صادق (علیه السلام) از حال غنا پرسیدند؛ فرمود که: قول الهی است که فرمود: « وَ مِنَ النَّاسِ مَن یَشتَرِی لَهوَ الحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَن سَبِیلِ اللهِ ... »(۳) استناد به این آیه نشان می دهد عاقبت پردازندگان چنین امری گمراهی و دوری از راه خداوند است.
عبارات و سخنانی که در دستگاه یا آلات لهو بیان می شود، در بیهوده و لغو بودن آن شکی نیست امّا امام رضا (علیه السلام) با بیان کردن حدیثی از پیامبر، آمیختن قرآن و بیان کردن قرآن را در دستگاه های غنا نهی می کند و آن را در بین پنج گناهی کبیره بیان می کند، از این رو می فرماید: از رسول خدا (صلّی الله علیه و آله) فرمودند: من از شما می ترسم که دین را سبک بشمارید و در اجرای حکم رشوه بگیرید و قطع رحم نمائید و قرآن را در آلات لهو بخوانید، کسی را بر خود مقدّم بدارید که فضیلتی بر شما ندارد. » (۴)
بیان امام رضا (علیه السلام) صرف انذار نیست و برای کسانی که دامن از امور لغو بر می چینند نیز بشارت و وعده ای دیگر دارد چنانچه می فرماید: « کسی که خود را منزه می دارد از غنا، در بهشت درختی است که خدای تعالی، بادها را می فرماید که آن درخت را حرکت دهند، پس آن شخص آوازی از آن می شنود که هرگز مثل آن را نشنیده است و کسی که خود را منزّه ندارد، [آن را] نمی شنود.» (۵)
به نظر می آید در عصر امام رضا (علیه السلام) بودند گروهی که با انگیزه های مادّی و یا سیاسی، برای مشروعیت بخشیدن به آن، از وجهه ی امام، سوء استفاده می کردند و با جعل و انتساب حدیث به ایشان بر مباح بودن آن حکم می کردند؛ این امر نه تنها خاطر مبارک امام (علیه السلام) را آزرده می ساخت، بلکه به واکنش نسبت به آن وا می داشت؛ چنانچه « ریّان بن الصلت گوید: از امام رضا (علیه السلام) در خراسان سؤال کردم و گفتم: یا سیّدی، به درستی که هشام بن ابراهیم عباسی از شما نقل می کند که او را در شنیدن غنا، رخصت داده اید؛ فرمود که: دروغ گفته زندیق. به غیر این نبود که از من سوال کرد که: غنا، چون است؟ گفتم: مردی از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) این را سؤال کرد آن حضرت فرمود که: قتی که خدای تعالی، حق و باطل را از یکدیگر جدا سازد، غنا کجا خواهد بود؟ آن مرد گفت: باطل خواهد بود. پس آن حضرت فرمود که : تو خود حکم کردی. »(۶)

منابع:
۱- فرقان/۷۲
۲- منهج الیقین، ص ۱۸۵
۳- لقمان/۶
۴- ایمان و کفر، ج۲،ص۴۶۲
۵- منهج الیقین،ص۱۸۴
۶- همان: ص۲۰۱

 

 

 

اخبار مرتبط
کلمات کلیدی
ثبت دیدگاه



اخبار تنگستان
اخبار استان